ကခ်င္ျပည္နယ္သြား ေတာလား

ကခ်င္ျပည္နယ္ ကုိ ေလ့လာေရးခရီးသြားဖုိ႕ ကၽြန္ေတာ္ပါ၀င္ခြင့္ ရလုိက္ေတာ့ ေပ်ာ္မိတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္နွစ္တုန္းက ကခ်င္ျပည္ကုိ တစ္ေခါက္ေရာက္ဖူးခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အလုပ္ကိစၥနဲ႕ MMRD က ၀န္ထမ္းေတြနဲ႕ ကုိညီလင္းဆက္၊ ကုိေယာသားတုိ႕နဲ႔ အတူသြားခဲ့ ဖူးတယ္။ အခုတစ္ေခါက္က ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္ ကြန္ရက္ အစီစဥ္နဲ႕ ေဒသအသီးသီးက အေျခခံ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႕ အတူ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ေဒသဖြံျဖဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ သြားေရာက္ေလ့လာအတုယူျပီ္း ကုိယ့္ေဒသက ဖြံျဖဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ  ျပန္လည္ အသုံးခ်လုပ္ေဆာင္နုိင္ဖုိ႕ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္ကုိ သြားေရာက္ ခဲ့ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္နဲ႕အတူ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္အစီစဥ္ရဲ႕ သင္တန္းတာ၀န္ခံ ပပ၊ ကရင္ျပည္နယ္က ေနာ္သိန္းသန္းေထြး၊ ဧရာ၀တီတုိင္း ေဒးဒရဲက သန္႕ထြဋ္ဦး၊ ကယားျပည္နယ္ လြဳိင္ေကာ္က နွင္းအိသြယ္၊ ဒီးေမာ့ဆုိက ၾကည္သာ၀င္း၊ ဖယ္ခုံက ခြန္းထြန္းလြင္၊ မုိးျဗဲက ခြန္းမ်ဳိးေအာင္၊ ကြတ္ခုိင္က နန္႔စုိးစႏၷာ၊ မႏ ၱေလး က ေ၀ျဖဳိးေအာင္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ရန္ကုန္ ကုိယ္စားျပဳေပါ့။ ေဒသအသီးသီးက ဗုဒၶဘာသာ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႕ အတူသြားခဲ့ရတဲ့ ခရီးဆုိေတာ့ ေပ်ာ္လည္းေပ်ာ္ ရင္လည္းခုန္တယ္။ဒီလုိနဲ႕ မေနာေျမကုိ ကၽြန္ေတာ္ ဒုတိယံပၼိ ေရာက္ခဲ့ျပန္တယ္။

1/10/2010

ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ အားလုံး မႏၱေလးမွာ ဆုံေတြ ၾကျပီး မႏၱေလးကေန ျမစ္ၾကီးနား ရထားစီးျပီး စစ္ကုိင္းတုိင္း အထက္ပုိင္းက အင္းေတာ္ကုိ ခဏ၀င္ၾကမယ္။ အင္း… ျမစ္ၾကီးနားရထား စီးရမွာေတာ့ ခပ္လန္႔လန္႔ပဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ထဲမွာ ရထား တစ္ခါမွမစီးဖူးတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ ပါတယ္။ ျမစ္ၾကီးနား ရထားကေတာ့ ဆုိး၀ါးမွန္း ကၽြန္ေတာ္ အရင္္ထဲက သိထားေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ ေရွာ့ မရေအာင္ ၾကိဳေျပာထားရတယ္။ (ပထမတစ္ေခါက္ ရထားစီးရတဲ့ အေတြ အၾကဳံကုိ သိခ်င္ရင္ ဒီမွာဖတ္)

ဒါေပမယ့္ မႏၱေလး ကခ်င္နွစ္ျခင္း အသင္းေတာ္က ကူညီေပးလုိ႕ အထက္တန္း လက္မွတ္မရေပမဲ့ ပထမတန္း လက္မွတ္ရတယ္။ အရင္တစ္ေခါက္က ရုိးရုိးတန္းဆုိေတာ့ အခုအေခါက္က အရင္အေခါက္ထက္စာရင္ အမ်ားၾကီးသက္သာလွတယ္။ ဒါေတာင္ အခ်ိဳ႕ သူငယ္ခ်င္းေတြ အေတာ္ပင္ပန္းၾကတယ္။

မႏၱေလးကေန ေနလည္ ၁၂နာရီမွ စထြက္တယ္ ရထားက ထူးဆန္းစြာ အခ်ိန္မွန္မွန္ ထြက္လုိ႕ ကၽြန္ေတာ္ အံၾသမိတယ္။ ျမစ္ၾကီးနား ရထားကုိ အၾကိမ္းေပါင္းမ်ားစြာ စီးဖူးေပမဲ့ တစ္ခါမွ အခ်ိန္မွန္မွန္ထြက္တာ မၾကဳံဖူးဘူး။ ဒီလုိနဲ႔ ည ၁၂နာရီ ေလာက္မွာ အင္းေတာ္ကုိ ေရာက္တယ္ ပုံမွန္ဆုိရင္ ၁၀နာရီးေလာက္ ေရာက္ရမွာ ၂နာရီ ေနာက္က်ျပီး ၀င္တယ္ မဲဇာ ဘုံေခ်ာင္းနားမွာ ရထားလမ္း ပ်က္ေနလုိ႕ ေျဖးေျဖး ေမာင္း ရလုိ႕ ေနာက္က် တာတဲ့ အထြက္ အခ်ိန္မွန္ေပမဲ့ အ၀င္ေတာ့ ရုိးရာမပ်က္ ေနာက္က်တယ္။ ထူးျခားျဖစ္စဥ္လုိ ေတာ့ မထင္မိပါ။

2/10/2010

အင္းေတာ္ဘူတာမွာ ေမတၱာဖြံျဖဳိးေရးေဖာင္ေဒးရွင္းက ဆရာ ဇကေရာ္ဆန္း နဲ႕ နားခါ ေက်းရြာ က ရြာခံေတြ လာၾကိဳၾကတယ္။ ၂မုိင္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ျပီး နားခါ ေက်းရြာကုိ ေရာက္တယ္။ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ရြာခံေတြက ဆန္ျပဳတ္ နဲ႕ဧည့္ခံၾကတယ္။ေဖာ္ေဖာ္ေရႊေရႊရွိလွတယ္။ အင္းေတာ္မွာ ေတာင္သူ လယ္ကြင္းေက်ာင္း( Farmer Field School(FFS)) ကုိ အဓိကေလ့လာဖုိ႕ ပါ။

နားခါေကၽြးရြာက ကနန္းဆုိတဲ့ လူမ်ဳိးေတြအမ်ားဆုံးေနထုိင္ၾက တေကာင္း၊အင္းေတာ္၊ကသာ၊ဗန္းေမာက္ ဘက္မွာ ဂဒူး၊ကနန္း လူမ်ဳိးေတြ အမ်ားဆုံးေနထုိင္ ၾကတယ္။ ျမန္မာအစ တေကာင္းကလုိ႕ မွတ္ယူတယ္ဆုိရင္ ဂဒူး ကနန္း လူမ်ဳိးေတြဟာ ျမန္မာ အစလူမ်ဳိးေတြလုိ႕ ဆုိရမလားပဲ ။ ဒါေပမယ့္ေျပာတဲ့ စကားကေတာ့ ကခ်င္ စကားနဲ႕ အေတာ္ေလး ဆင္တူတယ္။ သူတုိ႕ကေတာ့ ပ်ဴလူမ်ဳိးေတြ ကေန ဆင္းသက္လာတာလုိ႕ ေျပာၾကတယ္။

နားခါေက်းရြာက တစ္ရြာလုံး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြခ်ဥ္းပဲ။ အဓိက စပါးစုိက္ၾကတယ္။ ရြာခံေတြ ကေဖာ္ေရႊလွတယ္။ ဧည္၀တ္ေက်တယ္။ ခင္စရာမင္စရာ ေကာင္းလွပါတယ္။ အင္းေတာ္မွာ FFS ကုိ ေလ့လာရမယ္  ဆုိေတာ့ ေတာင္သူလယ္ကြင္းေက်ာင္းဆုိတာ အေဆာက္အဦးနဲ႕ ျခံနဲ႕၀န္းနဲ႕ လုိ ထင္ထားတာ ေနာက္မွ အထင္နဲ႔ အျမင္ ကြာေနမွန္း သိရတယ္။ ရြာတစ္ရြာမွာ ေတာင္သူလယ္ကြင္းေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္း စိဖြင့္တယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းတာင္သူလယ္ကြင္းေက်ာင္းပုံစံနဲ႕ ဖြင့္တယ္။ ဒီပုံစံဟာ ေတာင္သူလယ္သမား ေတြအတြက္ ပုိထိေရာက္တာ သြားေတ႔ြရတယ္။ FFS ဟာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမွာ ဆုိလည္းဟုတ္တယ္၊ ေက်ာင္းဟာ လယ္ကြင္းဆုိလည္း ဟုတ္တယ္၊ ရြာလယ္ ဇရပ္ဆုိလည္း မမွားဘူး ရြာမွာ ရွိတဲ့ အရင္းျမစ္ေလးေတြ နဲ႕ ပညာရပ္ နွစ္ခုေပါင္းစပ္ျပီး ေက်းရြာလူထုကုိ အက်ဳိးျပဳ ေနတဲ့ နဲနဲ နဲ႕ က်ဲက်ဲ ၀ုိင္းနုိင္တဲ့ တကယ္ကုိ ရပ္ရြာအေျချပဳ ဖြံျဖဳိးေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု ပါလားဆုိျပီး ကၽြန္ေတာ္ ေတြးမိတယ္။ လူထုစည္းရုံးသူ Community Organizer တစ္ေယာက္ ရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္မွာ “လူထုမွာရွိတဲ့ အရာနဲ႕ စတင္ပါ”ဆုိတဲ့ အခ်က္ကုိ ဒီ ေတာင္သူေက်ာင္း က ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ကုိ လက္ေတြ႕ ျပလုိက္တယ္ လုိ႕ ခံစားမိတယ္။

ဒီလုိ ေတာင္သူလယ္ကြင္းေက်ာင္းေတြ ကုိ အင္းေတာ္ျမဳိ႕နယ္မွာ ေရႊေျပာင္းပုံစံနဲ႕ ဖြင့္လုိက္တာ ရြာေပါင္း ၄၂ ရြာမွာ ေတာင္သူေက်ာင္း ၄၂ ေက်ာင္းဖြင့္ျပီး ျပီတဲ့။ အရင္က ေမတၱာ ေဖာင္ေဒးရွင္းက စုိက္ပ်ဳိးေရး ဆရာေတြ ကုိ ျမစ္ၾကီးနားကေန လာေရာက္ သင္ေပးရေပမဲ့ အခုေတာ့ အင္းေတာ္က ေဒသခံ ဆရာေတြကုိေတာင္ ေမြးထုတ္ေပးနုိင္ ေနျပီ။ ေတာင္သူေက်ာင္းေတြ ကုိ စပါးစုိက္တဲ့ ရာသီမွာ စဖြင့္တယ္ ေဒသခံ ရြာသားေတြ ရဲ႕ လယ္ကြက္ကုိ ငွားယူျပီး စမ္းသတ္ လက္ေတြ႕ျပျပီး ေတာင္သူေတြ ကုိ သင္ေပးတယ္ ဒီေက်ာင္းတတ္ဖုိ႕ ဆယ္တန္းေက်ာင္းစရာ မလုိဘူး ေထာက္ခံစာမလုိဘူး ေဒသခံျဖစ္ဖုိ႕လုိတယ္ စပါးစုိက္ ေတာင္သူျဖစ္ဖုိ႕ ပဲလုိတယ္။ အဓိက သင္ေပးတာ ကေတာ့ ပ်ဳိးသက္နွနွ နဲ႕ စုိက္တဲ့ (SRI)ဆုိတဲ့ နည္းပဲ။ မ်ဳိးစပါး ကုိ ပုံမွန္ ရုိးရုိး စုိက္ရင္ တစ္ဧက ကုိ ၁ တင္းေလာက္ ကုန္တယ္ SRI နည္းနဲ႕ စုိက္ရင္ေတာ့ မ်ဳိး တစ္ျပည္ပဲ လုိတယ္။ ဓာတ္ေျမၾသဇာ နဲ႕ ဓာတုပုိးသတ္ေဆးမသုံးဘူး၊ သဘာ၀ဇီ၀ေျမၾသဇာနဲ႕ ဇီ၀ပုိးသတ္ေဆးကုိ ကုိ္ယ္တုိင္လုပ္ ျပီး သုံးတယ္တယ္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေၾကာင္း၊ ဖြံျဖဳိးေရး အေၾကာင္းေတြ ကုိ ရြာခံေတြ က ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ထက္ ပုိသိၾကတယ္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ထက္ တကယ္ လက္ေတြ႕ က်င့္သုံးၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕လုိ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေၾကာင္း လႈိင္လႈိင္ေျပာျပီး တကယ္မက်င္သုံးနုိင္တာမ်ဳိး မဟုတ္ဘူး အသိနဲ႕ အက်င့္ ထပ္တူၾကတဲ့ ေတာင္သူေတြ ေလးစားဖုိ႕ ေကာင္းတယ္ အတုယူဖုိ႕ ေကာင္းလွတယ္။

SRI ဆုိတာ ဘာလဲ မသိေတာ့ ေမးၾကည္မိတယ္ ေတာင္သူေတြ က SRI စုိက္နည္းကုိ သိတယ္ ဘယ္လုိ႕ စုိက္ရမလဲ သိတယ္ ဒါေပမယ့္ SRI ရဲ႕ ဘုိလုိ အရွည္ေကာက္ကုိ မသိၾကဘူး ဆင္တစ္ေကာင္လုံး ျမင္ေနျပီပဲ ေျခရာခံစရာ မလုိပါဘူး မဟုတ္ဘူးလား။

ေနာက္ ထူးျခားတာ တစ္ခု က ဗုဒၶဘာသာရြာေတြမွာ ဒီရြာေတြ ဖြံျဖဳိးတုိးတက္ေအာင္ အဓိ္က ဦးေဆာင္လုပ္ ေပးေနသူက ကခ်င္အမ်ဳိးသား ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ ဆရာဇစေရာ္ဆန္း ျဖစ္တယ္ ဒီဘက္ေဒသေတြ မွာ ဘာသာေရးနဲ႕ ပတ္သတ္ျပီး ဆတ္ဆတ္ထိမခံဘူးဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္ၾကား ဖူးတယ္ ဒါေပမယ့္ ဆရာဇက က ဘာသာျခား လူေတြ ကုိ လူကုိ လူလုိ ျမင္တယ္ဆုိတဲ့ အသိတစ္ခုကုိ အေျခခံျပီး ေဒသဖြံျဖဳိးေရး ကုိ အားသြန္ခြန္စုိက္ လုပ္ကုိင္ခဲ့တဲ့ အတြက္ ၅နွစ္တာ ကာလမွာ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ကုိ မ်က္၀ါးထင္ထင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ျမင္ေနရျပီေလ။

ဘာအခက္ခဲေတြ ရွိလဲလုိ႕ ဆရာကုိ ေမးၾကည့္ေတာ့ဆရာက “အစေတာ့ လူေတြ က ဘာသာေရးဆြယ္တယ္လုိ႕ ထင္ၾကတယ္ လက္မခံ ခ်င္ၾကဘူး အခုထိလည္း အခ်ဳိ႕ အထင္မွားေနတုန္းပဲ ကၽြန္ေတာ္ ဘာသာေရးအေၾကာင္း၊ နုိင္ငံေရး အေၾကာင္း၊ လူမ်ဳိးေရး အေၾကာင္းမေျပာ ဘူး ကၽြန္ေတာ္ သူတုိ႕ နဲ႕ အတူေနတယ္ အတူစားတယ္ အတူစကားေျပာတယ္ သူတုိ႕ ကုိ ကၽြန္ေတာ္နားလည္ေအာင္ ၾကိဳးစားတယ္ ကၽြန္ေတာ္သူတုိ႕ ကုိ နားလည္လာေတာ့ သူတုိ႕လည္း ကၽြန္ေတာ္ကုိ နားလည္လာတာေပါ့ဗ်ာ” ဆုိျပီး ဆရာက ေျပာျပတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ လူမႈဖြံျဖဳိးေရးမွာ ဘာသာ၊လူမ်ဳိး၊အသားေရာင္ မခြဲျခားပဲ ရပ္ရြာ  လူထုကုိ တကယ္ပဲ ေစတနာ ရွိရင္ တကယ္လုပ္မွာ အဟုတ္ျဖစ္နုိင္တယ္ ဆုိတာကုိ ေတြးမိရင္း အင္းေတာ္ကေန တဆင့္ ျမစ္ၾကီးနား သုိ႕ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ခရီးဆက္ၾကျပန္တယ္။

ဆက္ပါဦးမည္။

Advertisements

One thought on “ကခ်င္ျပည္နယ္သြား ေတာလား

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s